Μέθοδοι ποντιακής λύρας. Μια συγκριτική επισκόπηση
Φόρτωση...
Ημερομηνία
Συγγραφείς
Βελησσάρης, Ιωάννης
Τίτλος Εφημερίδας
Περιοδικό ISSN
Τίτλος τόμου
Εκδότης
Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, Σχολή Καλλιτεχνικών Σπουδών, Τμήμα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής
Περίληψη
Τύπος
Είδος δημοσίευσης σε συνέδριο
Είδος περιοδικού
Είδος εκπαιδευτικού υλικού
Όνομα συνεδρίου
Όνομα περιοδικού
Όνομα βιβλίου
Σειρά βιβλίου
Έκδοση βιβλίου
Συμπληρωματικός/δευτερεύων τίτλος
Περιγραφή
ΠΕΡΙΛΗΨΗ
Οι έντυπες μέθοδοι διδασκαλίας «παραδοσιακών» οργάνων αποτελούν προνομιακό πεδίο για τη μελέτη δύο ζητημάτων: Το πρώτο αφορά στην κατεστημένη λαογραφική αντίληψη που αναζητά τις ρίζες των «παραδοσιακών» προφορικών πολιτισμικών πρακτικών στα βάθη της ιστορίας στοχεύοντας στη διαμόρφωση και ανάδειξη μιας ενιαίας εθνικής πολιτισμικής ταυτότητας. Οι ιδέες αυτές ανιχνεύονται εύκολα στο «φιλολογικό» κομμάτι των μεθόδων όπου με αφορμή το θέμα της οργανολογίας ο κάθε συγγραφέας διατυπώνει τις μουσικοαισθητικές και ιδεολογικές του πεποιθήσεις γύρω από το φαινόμενο της «παραδοσιακής» μουσικής. Έτσι στην περίπτωση της ποντιακής λύρας διατυπώνονται θεωρίες καταγωγής που φτάνουν μέχρι τις μυθολογικές αναφορές των αρχαϊκών χρόνων. Ωστόσο στην περίπτωση της μεθόδου του Καλιοντζίδη εντοπίσαμε μια πιο σύγχρονη προσέγγιση του θέματος που προφανώς συνδέεται με την επιστήμη της εθνομουσικολογίας και αντιμετωπίζει την ποντιακή λύρα ως στοιχείο ενός ευρύτερου πολιτισμικού πλαισίου.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά στο δίπολο της προφορικότητας και εγγραμματοσύνης αφού εξ’ ορισμού η συγγραφή ενός εγχειριδίου για την διδασκαλία ενός «παραδοσιακού – λαϊκού» οργάνου είναι μια προσπάθεια διαχείρισης της προφορικότητάς του δεύτερου στο πλαίσιο μιας γραπτής παράδοσης. Βασικό εργαλείο αυτής της διαδικασίας είναι η σημειογραφία της λόγιας δυτικής μουσικής. Ωστόσο προκύπτουν προβλήματα μεθοδολογίας. Τέτοια είναι το κατά πόσο μπορεί η σημειογραφία να μεταφέρει στο χαρτί α) «ρευστές» προφορικές πρακτικές σχετικές με τις τεχνικές εκτέλεσης του «παραδοσιακού – λαϊκού» οργάνου και β) το ύφος της εν λόγω μουσικής παράδοσης. Έτσι ως προς την ποντιακή λύρα εντοπίστηκαν δύο διαφορετικές κατευθύνσεις. Η πρώτη αντιπροσωπεύεται από τους Καπηλίδη και Τσακαλίδη που θέτουν στο επίκεντρο της διδασκαλίας την παρτιτούρα και την «εγγραμματοσύνη» της λόγιας δυτικής μουσικής «προσαρμόζοντας – ακρωτηριάζοντας» την προφορική φύση της ποντιακής λύρας στις επιταγές του πενταγράμμου. Η δεύτερη κατεύθυνση χαράζεται πρωτίστως από τον Καλιοντζίδη και δευτερευόντως από τον Παυλίδη αφού το εγχειρίδιο του δεύτερου δεν είναι αμιγώς μέθοδος διδασκαλίας αλλά κυρίως μια καταγραφή τραγουδιών. Το σημείο επαφής των δύο έγκειται στην αξία που δίνουν στην βιωματικότητα της διαδικασίας αφού και οι δύο υπογραμμίζουν πως η σημαντικότερη παράμετρος στην διδασκαλία της ποντιακής λύρας είναι η συμβολή του δασκάλου. Ωστόσο ο Καλιοντζίδης προχωράει ένα βήμα παρακάτω αξιοποιώντας την σημειογραφία αποκλειστικά ως εργαλείο στην διδασκαλία και όχι ως αυτοσκοπό. Η παρτιτούρα υποστηρίζει την διαδικασία της εκμάθησης της ποντιακής λύρας χωρίς να εγκλωβίζει την προφορικότητα του οργάνου στους κανόνες της σημειογραφίας.
Η ερευνά μας καταλήγει στο συμπέρασμα πως μια μέθοδος διδασκαλίας μπορεί να αποδειχτεί πραγματικά ωφέλιμη για τον μαθητευόμενο μόνο όταν μέσα σ’ αυτήν διακρίνεται η βιωματική σχέση του συγγραφέα με τη μουσική παράδοση του μουσικού οργάνου που πραγματεύεται.
ABSTRACT Printed teaching methods for “traditional” instruments are of great importance mostly because of two aspects: the first one has to do with the dominant folklore perception which is searching in history for the roots of “traditional” oral cultural practice aiming at the formation and presentation of one common national identity. These ideas are tracked easily down in the philological part of these methods, where each writer writes down the music-aesthetic and ideological beliefs as far as “traditional” music is concerned. Thus, in the case of the Pontic lyre we have many origin theories that go back to the mythological references of archaic times. However, in the case of Kaliontzidis we found a more modern approach that is obviously connected with the science of ethnomusicology and handles the Pontic lyre as an element of a wider cultural context. The second aspect has to do with the duality of oral expression and literacy, as writing a teaching method textbook, especially for “traditional” instruments, is an attempt to administer the oral expression of a specific instrument in the framework of a written tradition. A basic tool for the above procedure is the notation of western music. Yet, there are methodology problems, such as the following: How can notation transfer into a written form a) fluid oral practice related to the techniques of a “traditional” instrument and b) the style of the specific music. Thus, as far as the Pontic lyre is concerned, we pointed two different approaches. The first one is represented by Kapilidis and Tsakalidis, who bring the score and the “literal” part of western music in the centre of their teaching method, but at the same time adapting-cutting down the oral nature of the Pontiac lyre. The second approach is represented first and foremost by Kaliontzidis and secondly by Pavlidis, as the latter’s textbook is not exactly a teaching textbook but mainly a recording of songs. The contact point of these two parts has to do with the value they give to the hands-on experience of the procedure as they both point out that the most important parameter in teaching the Pontic lyre is the role of the teacher. However, Kaliontzidis moves a step forward, taking advantage of the semiology in the teaching method. The score supports the learning procedure of the Pontic lyre without keeping the oral nature of the instrument into the rules of notation. Our study ends up to the conclusion that a teaching method can be really beneficial for students only when we can find the writer’s experience with the musical tradition of the specific musical instrument.
ABSTRACT Printed teaching methods for “traditional” instruments are of great importance mostly because of two aspects: the first one has to do with the dominant folklore perception which is searching in history for the roots of “traditional” oral cultural practice aiming at the formation and presentation of one common national identity. These ideas are tracked easily down in the philological part of these methods, where each writer writes down the music-aesthetic and ideological beliefs as far as “traditional” music is concerned. Thus, in the case of the Pontic lyre we have many origin theories that go back to the mythological references of archaic times. However, in the case of Kaliontzidis we found a more modern approach that is obviously connected with the science of ethnomusicology and handles the Pontic lyre as an element of a wider cultural context. The second aspect has to do with the duality of oral expression and literacy, as writing a teaching method textbook, especially for “traditional” instruments, is an attempt to administer the oral expression of a specific instrument in the framework of a written tradition. A basic tool for the above procedure is the notation of western music. Yet, there are methodology problems, such as the following: How can notation transfer into a written form a) fluid oral practice related to the techniques of a “traditional” instrument and b) the style of the specific music. Thus, as far as the Pontic lyre is concerned, we pointed two different approaches. The first one is represented by Kapilidis and Tsakalidis, who bring the score and the “literal” part of western music in the centre of their teaching method, but at the same time adapting-cutting down the oral nature of the Pontiac lyre. The second approach is represented first and foremost by Kaliontzidis and secondly by Pavlidis, as the latter’s textbook is not exactly a teaching textbook but mainly a recording of songs. The contact point of these two parts has to do with the value they give to the hands-on experience of the procedure as they both point out that the most important parameter in teaching the Pontic lyre is the role of the teacher. However, Kaliontzidis moves a step forward, taking advantage of the semiology in the teaching method. The score supports the learning procedure of the Pontic lyre without keeping the oral nature of the instrument into the rules of notation. Our study ends up to the conclusion that a teaching method can be really beneficial for students only when we can find the writer’s experience with the musical tradition of the specific musical instrument.
Περιγραφή
Λέξεις-κλειδιά
Ποντιακή Λύρα, Διδασκαλία, Μέθοδος, Οργανολογία, Τεχνική, Θεωρία, Λαογραφία, Προφορικότητα, Εγγραμματοσύνη
Θεματική κατηγορία
Μουσική, Ποντιακή, Ποντιακή λύρα-Μελέτη και Διδασκαλία, Ποντιακή λύρα-Τεχνική, Οργανολογία, Λαογραφία
Παραπομπή
Σύνδεσμος
Γλώσσα
el
Εκδίδον τμήμα/τομέας
Τ.Ε.Ι. Ηπείρου, Σχολή Καλλιτεχνικών Σπουδών, Τμήμα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής
Όνομα επιβλέποντος
Κοκκώνης, Γεώργιος
Εξεταστική επιτροπή
Βερβέρης, Αντώνιος
Κούνας, Σπήλιος
Κούνας, Σπήλιος
Γενική Περιγραφή / Σχόλια
Ίδρυμα και Σχολή/Τμήμα του υποβάλλοντος
Τ.Ε.Ι. Ηπείρου
Πίνακας περιεχομένων
Χορηγός
Βιβλιογραφική αναφορά
Βελησσάρης, Γ., 2020 Μέθοδοι ποντιακής λύρας. Μια συγκριτική επισκόπηση.Πτυχιακή εργασία. Άρτα: Τ.Ε.Ι. Ηπείρου. Σχολή Καλλιτεχνικών Σπουδών. Τμήμα Λαϊκής & Παραδοσιακής Μουσικής.
Ονόματα συντελεστών
Αριθμός σελίδων
59
Λεπτομέρειες μαθήματος
item.page.endorsement
item.page.review
item.page.supplemented
item.page.referenced
Άδεια Creative Commons
Άδεια χρήσης της εγγραφής: Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ελλάδα