The Church of St. Nikolaos the Younger in Salamis: preliminary observations

Φόρτωση...
Μικρογραφία εικόνας

Ημερομηνία

Συγγραφείς

Κοντοπανάγου, Κατερίνα
Kontopanagou, Katerina

Τίτλος Εφημερίδας

Περιοδικό ISSN

Τίτλος τόμου

Εκδότης

Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Φιλοσοφική Σχολή. Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας

Περίληψη

Τύπος

Είδος δημοσίευσης σε συνέδριο

Είδος περιοδικού

peer-reviewed

Είδος εκπαιδευτικού υλικού

Όνομα συνεδρίου

Όνομα περιοδικού

Δωδώνη: Τεύχος Πρώτο: επιστημονική επετηρίδα του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων; Τόμ. 45-46 (2016-2017)

Όνομα βιβλίου

Σειρά βιβλίου

Έκδοση βιβλίου

Συμπληρωματικός/δευτερεύων τίτλος

Ο ναός του Αγίου Νικολάου του Νέου στη Σαλαμίνα: πρώτες παρατηρήσεις (In memoriam Γρηγορίου Ι. Μητσιώνη) (Τίτλος περίληψης)

Περιγραφή

Στο βόρειο τμήμα της Σαλαμίνας στη θέση «Γούβα του Μπατσί» ή «Μπατσί» ο ναός του Αγίου Νικολάου του Νέου, βρίσκεται εντός ιδιόκτητου χώρου, ο οποίος ανήκει στην οικογένεια του αείμνηστου βυζαντινολόγου Δημητρίου Πάλλα. Ουσιαστικά το μνημείο παραμένει άγνωστο στη σύγχρονη έρευνα και βιβλιογραφία. Στη Σαλαμίνα ο εξεταζόμενος ναός είναι ο μοναδικός αφιερωμένος στον Άγιο Νικόλαο το Νέο. Πρόκειται για τον νεομάρτυρα Νικόλαο τον εκ Βουναίνης, ο οποίος τιμάται στις 9 Μαΐου. Αρχικά καθιερώθηκε ως τοπικός άγιος της Θεσσαλίας, αλλά αργότερα η τιμή του διαδόθηκε και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Ο ναός μονόχωρος, εσωτερικά καμαροσκέπαστος με τρία οξυκόρυφα χαμηλωμένα τόξα, καλύπτεται εξωτερικά με δίρριχτη κεραμοσκεπή. Την Ωραία Πύλη πλαισιώνουν δύο μαρμάρινες παραστάδες σε μεταγενέστερη χρήση από αταύτιστο αρχαίο κτίσμα. Στον κυρίως ναό τα δύο τόξα, με εμφανείς τους λαξευτούς θολίτες, διαμορφώνουν τρία άνισα τμήματα. Οι αλλεπάλληλες επεμβάσεις, τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό του ναού, έχουν αλλοιώσει την αρχική του μορφή. Εξωτερικά η τοιχοποιία δεν είναι ορατή, καθώς καλύπτεται από πολλαπλά στρώματα επιχρίσματος, τα οποία δυσχεραίνουν τις μορφολογικές παρατηρήσεις. Η αρχιτεκτονική του μνημείου, με κυρίαρχο στοιχείο τα τρία οξυκόρυφα χαμηλωμένα τόξα παραπέμπει στην περίοδο της Φραγκοκρατίας στο νησί και συγκεκριμένα στην εποχή κατά την οποία κυριαρχούσαν στη Σαλαμίνα οι Καταλανοί, δηλ. από τα μέσα του 14ου αιώνα έως το 1388. Η ίδρυση του ναού του Αγίου Νικολάου στο παραθαλάσσιο Μπατσί, συνδέεται με την οικονομική ενδυνάμωση του ντόπιου αγροτικού στοιχείου την περίοδο αυτή. Ανασκαφικές έρευνες περιμετρικά θα έδιναν τα επιπλέον απαραίτητα στοιχεία τεκμηρίωσης. Μολονότι ο διάκοσμος είναι αποσπασματικός, η διάκριση τριών φάσεων είναι σαφής. Μεταξύ του περιορισμένου εικονογραφικού διακόσμου, ενδιαφέρον παρουσιάζει η παράσταση του αγίου Νικολάου εκ Μύρων Λυκίας, δυτικά του τιμώμενου αγίου (βόρειος τοίχος). Με βάση τεχνοτροπικές παρατηρήσεις χρονολογείται το αργότερο έως το 1600. Οι εγχάρακτες ενθυμήσεις εκατέρωθεν της μορφής του αγίου αποτελούν έμμεση μαρτυρία για τη συνεχή χρήση του μνημείου. Σήμερα ο ιδιωτικός αυτός ναός συνεχίζει να αποτελεί προσκύνημα του αγίου, ιδιαίτερα προσφιλές στο νησί.

Περιγραφή

Λέξεις-κλειδιά

Σαλαμίνα, Άγιος Νικόλαος ο Νέος (ναός), Νεομάρτυρας Νικόλαος (ο εκ Βουναίνης), Πάλλας, Δημήτριος (βυζαντινολόγος. Εντός του ιδιόκτητου χώρου που ανήκει στην οικογένειά του βρίσκεται ο ναόςτου Αγίου Νικολάου του Νέου))

Θεματική κατηγορία

Νικόλαος Άγιος, 13ος αιώνας, Άγιος Νικόλαος ο εν Βουναίνης, Σαλαμίνα (Νησί, Ελλάδα)--Ιστορία

Παραπομπή

Σύνδεσμος

Γλώσσα

en

Εκδίδον τμήμα/τομέας

Όνομα επιβλέποντος

Εξεταστική επιτροπή

Γενική Περιγραφή / Σχόλια

σσ. [149]-160
"In memoriam Gregory I. Mitsionis"--παρέχεται από τη συγγραφέα
Περιέχει εικόνες
Κείμενο στα αγγλικά με περίληψη στα ελληνικά με τον τίτλο: Ο ναός του Αγίου Νικολάου του Νέου στη Σαλαμίνα: πρώτες παρατηρήσεις (In memoriam Γρηγορίου Ι. Μητσιώνη)

Ίδρυμα και Σχολή/Τμήμα του υποβάλλοντος

Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων. Βιβλιοθήκη και Κέντρο Πληροφόρησης

Πίνακας περιεχομένων

Χορηγός

Βιβλιογραφική αναφορά

Βιβλιογραφία: σ. 154-155
Περιλαμβάνει βιβλιογραφικές παραπομπές

Ονόματα συντελεστών

Αριθμός σελίδων

Λεπτομέρειες μαθήματος

item.page.endorsement

item.page.review

item.page.supplemented

item.page.referenced

Άδεια Creative Commons

Άδεια χρήσης της εγγραφής: Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 United States